Feiten & Historie

17e eeuw
De schepen van de V.O.C. lagen voor de dichtgeslibte vaargeul bij de de beruchte ondiepte "Voor Pampus".....

1879
Tijdens de behandeling in de tweede kamer van de "Vestingsbegroting" wijst kamerlid jhr. mr. Rutgers van Rozenburg op de noodzaak om op het Muiderzand een permanent fort aan te leggen.

1884
De Minister van Oorlog gaat tijdens de behandeling van de begroting van 1885 akkoord met de aanleg van een Fort in de Zuiderzee aan het Pampus.

1887
De aanleg van Fort Pampus begint. Tot de eerste werkzaamheden behoren het aanleggen van een werkplateau op de plek waar het middelpunt van het fort komt.

1891
Pampus wordt bij het koninklijk Besluit ingedeeld bij de gemeente Muiden.

1893
De voor het fort bestemde 4e compagnie wordt opgericht en moet op 1 mei te Muiden in garnizoen komen. Het behoort tot het korps pantser fort artillerie. Halverwege juni komen een voor rekening van het departement van oorlog gebouwde botter en stoomboot in de vaart die een geregelde dienst tussen Muiden en Pampus gaan onderhouden.

1895
De bouw van Fort Pampus wordt afgerond. Op 20 augustus wordt het fort door het Ministerie van Oorlog overgedragen aan de artillerie.

1914-1918
Gedurende de mobilisatie van en tijdens de Eerste Wereldoorlog is er voor het eerst een regiment soldaten op het eiland gelegerd. Het is niet alleen de eerste, maar meteen ook de laatste keer dat Pampus "in vol bedrijf" is. In vredestijd wonen er alleen nog fortwachters met hun gezinnen. Eén van die fortwachters was Harm Alberts.

1933
De laatste fortwachter, Harm Alberts vertrekt op 1 augustus van Pampus

1940-1945
De Duitse bezetters halen de eertijds door hen geleverde Krupp kanonnen met geweld van het eiland. Die worden in Duitsland weer omgesmolten voor andere oorlogsdoeleinden.

1952
Fort Pampus wordt bij koninklijk Besluit nr. 495 van 9 oktober opgeheven als vestingwerk.

1959
Het Ministerie van Defensie draagt het eiland over aan het Ministerie van Financiën, afdeling rentambten en pachtzaken in de volksmond "Domeinen".

1966
De Minister van Financiën bepaalt dat de rijksdienst voor de IJsselmeerpolders (RIJP) in Lelystad het beheer over het eiland gaat voeren. De bedoeling is dat de RIJP het eiland gaat inpassen in de recreatieve ontwikkeling van de Randmeren.

1986
Op 15 september wordt de Stichting Pampus opgericht met als doel het eiland in eigendom te verkrijgen, op te knappen en voor publiek toegankelijk te maken.

1987
Mevrouw A. Kolsteeg-Van Capelle, dochter van fortwachter Van Capelle die in 1929 het eiland verliet, zet voor het eerst sinds 58 jaar weer een voet op Pampus.

1990
Op 20 februari wordt het Forteiland door de Staat der Nederlanden in eigendom overgedragen aan de Stichting Pampus. De koopsom bedraagt
f 50.000,- k.k.

1991
Koningin Beatrix, Prins Claus en Prins Willem Alexander brengen op 26 mei geheel onverwachts een bezoek aan het eiland, waar ze door de toenmalige fortwachter Jan Broekhof een rondleiding krijgen. Zaterdag 8 juni wordt Pampus voor het eerst in zijn bestaan voor publiek opengesteld. De 85-jarige mevrouw Alberts, de vrouw van de in 1977 op 82-jarige leeftijd overleden fortwachter Harm Alberts die Pampus in 1933 verliet, is voor het eerst weer terug op "haar eiland".

1992
Op 1 mei treedt de nieuwe fortwachter Nick van den Bergh in dienst van de Stichting Pampus. Samen met zijn vriendin Bianca Sol gaat hij op Pampus wonen.

1993
Pampus krijgt van de Provincie Noord-Holland de status van provinciaal monument.

1995
Vanaf het Muiderslot start een dagelijkse veerdienst naar Pampus. Op 26 april wordt Roos, dochter van de fortwachters Nick en Bianca geboren.

1997
De "Stelling van Amsterdam" waarvan Pampus onderdeel is, komt op de Werelderfgoedlijst van de Unesco. Na de geboorte van Koen, hun tweede kind, besluiten Nick en Bianca Pampus te verlaten voor een baan aan de vaste wal. Eric Creemers en Nanette Elfring worden de nieuwe fortwachters.

1998
Zondag 3 mei brengt Koningin Beatrix voor de tweede maal een informeel bezoek aan Pampus. Bijna 30.000 bezoekers maken een tocht naar het Forteiland.

1999
Het aantal bezoekers is wederom gestegen. Dit jaar hebben 33.657 gasten het eiland bezocht. Dit jaar is ook een begin gemaakt met uitbreiding van de havenfaciliteiten. Een golfbreker draagt er nu zorg voor dat bezoekers ook bij harde westen winden veilig op het eiland afgezet kunnen worden.

2000
Rederij NACO bv gaat m.i.v. 1 april de veerdienst tussen Muiden en Pampus verzorgen.

2001
Het aantal bezoekers is de 35.000 gepasseerd. Het plan "Een haalbare toekomst voor Pampus" is gepresenteerd.

2002
Het aantal bezoekers is ook dit jaar ruim de 35.000 gepasseerd en de eerste piratenpuzzeltochten voor kinderen werden met groot succes georganiseerd.

2003
Op 4 februari 2003 werd het 88 mm kanon van de "Dirk von Minden" op Pampus op zijn voetstuk gezet en heeft daarmee zijn definitieve bestemming bereikt. Het kanon is opgedoken van de Duitse voorpostenboot "Dirk von Minden" en is een dankbaar icoon voor foto's op het eiland.

De nieuwe directeur Dik Bikker wordt ingewerkt door de scheidende directeur Jan Buné. 
Het eerste jaar met een bezoekers aantal dat de 40.000 gepasseerd is.

Bij een heftige zuidwesterstorm daalt het waterpeil dusdanig, dat fortwachters Eric en Nanette, aan de zuidwestzijde van de “stenen ring” onder water, één affuit van het keelgeschut vinden. Dit is waarschijnlijk bij de ontmanteling door de Duitsers in het water gevallen en na 60 jaar weer boven water gehaald. Het koperen Krupp Gruson plaatje komt na wat poetsen te voorschijn! Later wordt ook nog een deel van het pantserdek van het keelgeschut opgedoken door duikvereniging Thamen uit Aalsmeer.

2004
Op donderdag 29 juli 2004 werd de 300.000 ste bezoeker op Pampus verwelkomd.

Begin 2004 krijgt het Forteiland Pampus de status van Rijksmonument.

In het voorjaar van 2004 is het Comité van Aanbeveling van start gegaan. Zij bestaat uit: Mr. F.W.R. Evers (voorzitter), Dr. J.C. Bierens de Haan, Ir. J.W. Hillige, Ir. K. de Ruiter, Ir. K. Rijnboutt, Prof. Drs. E. van Thijn en Dhr. F. Tielrooij.

Op 1 juni 2004 komt de dagelijkse leiding bij de Stichting Pampus in handen bij een  driekoppig "Pampus ManagementTeam". Zij nemen de taken over van de laatste directeur, Dik Bikker.

2004/2005
In de winter van 2004/2005 wordt met hulp van de Genie eerst het oude "Scheepskameel" afgebroken en afgevoerd. Daarna bouwen de vrijwilligers onder leiding van fortwachter en operationeel manager Eric Creemers het "Hollands Licht"; het nieuwe bezoekerscentrum af.

2005
Op 29 april 2005 is het nieuwe bezoekerscentrum "Hollands Licht" geopend. De officiële opening werd verricht door Mevr. A.M. Worm - de Moel, de burgemeester van Muiden. Fase 1 van de vernieuwingen die Pampus de komende jaren zal ondergaan, is hiermee afgerond.

2006
Fase 2: De conservatie van het binnenfort (het lekdichtmaken van het dak, de gaten waar de geschutkoepels hebben gezeten afdekken met een koepel, de afwatering herstellen en de buitenmuren conserveren) gaat van start.

Pampus wordt aangewezen als één van de drie bezoekerscentra van de Stelling van Amsterdam.

2007
De “Monsterdam” wordt met behulp van subsidiegelden grondig gerenoveerd.

In het voorjaar van 2007 wordt begonnen met de restauratie van de fortwachterswoning. Dit project is geheel gesponsord.

Op woensdag 23 mei legt mevrouw Kolsteeg van Capelle de eerste steen ter herinnering aan de conservatie die dit jaar plaats vindt aan het fort.

Er wordt een nieuw energiecentrum gebouwd met twee nieuwe aggregaten. Dit is project is deels door sponsorgelden mogelijk gemaakt.

2008
Na 11 jaar nemen Eric en Nanette afscheid als fortwachters. Door middel van het programma “Slag om Pampus” dat in 8 afleveringen bij de NCRV wordt uitgezonden, vindt Stichting Pampus de nieuwe fortwachters die op het eiland gaan werken en wonen: Kris Van de Voorde en Maartje Terwindt. Nanette Elfring wordt directeur van de Stichting.

25 april: Het fort wordt door Prof. Mr. Pieter van Vollenhoven officieel heropend. Hij opent de brandspuit op het dak van het fort, zodat blijkt dat het dak en de koepels nu echt waterdicht zijn.
De fortwachterswoning wordt officieel heropend door Leon Bobbe, directeur-bestuurder van Dudok Wonen en Peter van Ling, directeur Wonen & Onderhoud van Woonstichting De Key:.

De statutaire naam wordt veranderd in “Stichting Forteiland Pampus”. In de externe communicatie zal nu “Forteiland Pampus in plaats van “Stichting Pampus” gebruikt worden.

Ruim 44.000 bezoekers bezochten in 2008 het forteiland

2009
Het jaar begint met een strenge winter. Pampus is ingevroren, waterleidingen zijn bevroren, Kris en Maartje krijgen hulp van de Luchtmacht.
Er zal dit jaar worden begonnen met de conservatie van de westzijde van de binnenkant van het fort. Ook wordt de laatste hand gelegd aan het plan om het fort in 2009 te gaan inrichten als een modern bezoekerscentrum, waar onder andere gebruik zal worden gemaakt van multimediale middelen.